[isim]

[halk ağzında]

• Çalkar

[isim]

• Çiçek, dal ve yapraklarla yapılmış halka

  Duvara dayalı çelenkleri görür. - Nazım Hikmet

[eskimiş]

• Kadınların başlarına taktıkları mücevher veya madenden yapılmış sorguç

Ata Sözleri ve Deyimler

• çelenk koymak

[isim]

[halk ağzında]

• Çoban yamağı, yardımcı, uşak

[isim]

• Kabuğu ayıklanmamış pirinç

  Pamuk tutarsa ne âlâ! Ama bu yıl bir de çeltiği deneyelim, demişler. - Bedri Rahmi Eyuboğlu

[isim]

• Konya iline bağlı ilçelerden biri

[isim]

• Bir şeyin kenarından kesilerek veya kırılarak açılan küçük kertik, tırtık

  Bıçağın ağzında çentik var.

• Küçük oyuk

  İhtiyarın uzun şakaklarında, gözlerinin altında bıçak yaraları gibi ince çizgiler, çukurlar, oyuklar, çentikler, yenikler görünüyor. - Peyami Safa

[sıfat]

• Kertikli

  Çentik bıçakla iş yapılamıyor.

[sinema]

• Basım sırasında basım aletinin diyaframını belirli bir açıklığa getirecek düzeni işletmek için filmin kenarına yapılan çukurluk

Ata Sözleri ve Deyimler

• çentik açmak
• çentik atmak

[sıfat]

• Çatlamış olan

  Çatlak bardak.

[mecaz]

• Deli

  Çatlaksam çatlağım. Çatlak olmasam bunca adama, gözün görmediğini göstermeye kalkar mıydım? - Oktay Rifat

[isim]

• Herhangi bir yerde uzunluğuna olan açıklık

  Bu testinin çatlağı hiçbir sızıntı göstermemişti. - Aka Gündüz

[isim]

• Ara, aralık

  İki denizci kara bulutlar çatlağından güneş ışığının güldüğünü sandılar. - Halikarnas Balıkçısı

[isim]

[mecaz]

• Değişimin başlangıcı

  Yaşantımda çatlaklar oluşmaya başlamıştı. - Emine Işınsu

[isim]

[jeoloji]

• Yer altındaki taş kütlelerinin basınç ve gerilim dolayısıyla yer değiştirmeden çatlayıp yarılması, diyaklaz

  Esmer toprağın yüzünü saran çatlaklar sanki yerin dibine kadar iniyordu. - Tarık Buğra

[isim]

[tıp]

• Deri, mukoza, kemik veya herhangi bir organ üzerinde uzunluğuna olan açıklık, yarık, fissür

[sıfat]

• Çınlaması, yankısı çok olan (yer)

[-i]

• Bir araya getirmek, birleştirmek

• Kumaştaki deliği örerek kapamak

• Tarağın dişlerini iplikle bağlayıp sıkıştırmak

• Çitilemek

[isim]

[halk ağzında]

• Üzüm salkımının küçük dalı

[isim]

[tarih]

• Çar olma durumu

• Çarın yönetiminde bulunan devlet

  Rusya'da çarlık devrilmişti. - Tarık Buğra

[isim]

• Taşa vurulup kıvılcım çıkarılan çelik parçası

  Nasıl oldu bilmem, eğilip yakarken çakaralmaz çakmak kıvılcım çıkardı. - Burhan Felek

• Çelik, taş, cam, plastik vb. maddeden yapılmış gaz veya benzinle dolu tutuşturma aleti

[eskimiş]

• Tabanca veya tüfeklerde bulunan tetik düzeni

Ata Sözleri ve Deyimler

• çakmak çakmak

[isim]

[tıp]

• Kuruduğunda kalın kabuk bağlayan kabarcıklarla beliren ve genellikle yüzde çıkan bir deri hastalığı

[-e]

[-i]

• Vurarak sokup yerleştirmek

  Çiviyi tahtaya çakmak.

• Çivi ile tutturmak

  İsa'nın ruhu eğer bugün içinden çıkmış olduğu yere inerek bu sahneyi görseydi, kim bilir patriklerini hangi oduna çakardı. - Falih Rıfkı Atay

• Kazık çakıp hayvan bağlamak

  Atı çayıra çakmak.

• Bir şeyi başka bir şeye sürtmek, vurmak veya çarpmak

[nesnesiz]

• Parıldamak, ışık vermek

[mecaz]

• Saplamak

  Bir tanesi altısına yeterken, ben altı kurşunu bir tanesine çakıverdim. - Aka Gündüz

[teklifsiz konuşmada]

• Sezinlemek, anlamak, farkına varmak

  Vallahi çaktı mı çakmadı mı anlayamadım. Parasını aldı, tüydü. - Sait Faik Abasıyanık

[nesnesiz]

[argo]

• İçki içmek

[-den]

[argo]

• Anlamak, bilmek

  Ay, bu kadın İngilizceden de çakıyor mu? - Nezihe Araz

[-i]

[argo]

• Vurmak

[-den]

[argo]

• Sınavda başarısız olmak

[argo]

• Kabul etmeyeceği bir şeyi kurnazlıkla kabul etmesini sağlamak

  Kalp parayı birisine çakmak.

[-e]

[-i]

• Başkasının malını gizlice almak, hırsızlık etmek, aşırmak

  İngiliz cephesinden at kaçırıp bize satan bedeviler dönüşlerinde bizim atlarımızı çalıp İngilizlere satarlardı. - Falih Rıfkı Atay

• Vurarak veya sürterek ses çıkartmak

  Bir yandan mızıka istiklal havasını çalıyordu. - Ruşen Eşref Ünaydın

• Bir müziği dinlemeyi sağlayan aleti çalıştırmak

  Fevkalade zekidir, iyi dans eder, piyano çalar, tenis oynar, ata biner, avcıdır, kayakçıdır. - Refik Halit Karay

[nesnesiz]

• Ses çıkarmak, ses vermek

  Hafif hafif ıslıklar çalan sesi eski keskinliğini kaybetmiştir. - Reşat Nuri Güntekin

• Atmak, çarpmak, vurmak

• Üzerine sürmek

  Ekmeğin üzerine yağ çaldı.

[-i]

• Bozmak, zarar vermek

[-i]

• Kumaşın bir parçasını kesmek

• Madeni oymak, kalemle işlemek

[-e]

• Benzemek, andırmak

  Geniş alınlı, kırmızıya çalar, kahverengi saçlı, altın dişli tuhaf bir delikanlı gülümsedi. - Sait Faik Abasıyanık

[mecaz]

• Zamanı boşa harcatmak, ziyan edilmesine yol açmak

[-i]

[halk ağzında]

• Süpürmek, temizlemek

  Tozu çalmak.

Ata Sözleri ve Deyimler

• çalıp çırpmak
• çalmadan oynamak
• çalma elin kapısını, çalarlar kapını

[-e]

[-i]

• Bir şeyi tutup kendine veya başka bir yöne doğru yürütmek

  Hepsi iskemleleri çekerek masanın etrafında bir halka yapmaya hazırlanıyorlardı. - Reşat Nuri Güntekin

• Taşıtı bir yere bırakmak, koymak

• Germek

  İpi çekmek.

• İçine almak, emmek

• Bir yerden başka bir yere taşımak

  Ekini tarladan çekmek.

• Bir amaçla ortadan kaldırmak

  Piyasadaki parayı çekmek.

• Üzerinde bulunan bir silahla saldırmak için davranmak

  Elindeki tabancayı tetiğine basmak için yeni çekivermiş gibiydi. - Tarık Buğra

• Atmak, vurmak

  Dayak çekmek. Şut çekmek.

• Bir kimseyi veya bir şeyi geri almak

• Güç durumlara dayanmak, katlanmak

  Yalnız bende meçhul bir hastalık vardı. Sekiz yaşından beri çekiyordum. - Peyami Safa

• Tartıda ağırlığı olmak

  Tartsaydınız kırk, kırk beş kilodan fazla çekmezdi. - Peyami Safa

• Döşemek

  Kablo çekmek.

• Herhangi bir engel kurmak

  Derenin kış yaz kurumayan suları böğürtlen fidanlarını yükseltmiş, iki tarafa yemiş dolu bir koyu çit çekmiş. - Refik Halit Karay

• Şans denemek amacıyla hazırlanmış kâğıtlardan birini almak

  Birisi niyet çeksin de biz de bir lokma bir şey yiyelim diye bekleşiyorlar. - Sait Faik Abasıyanık

• İmbik yardımı ile elde etmek

  İspirto çekmek. Gül yağı çekmek.

• Çizgi durumunda uzatmak

• Aynısını yazmak veya çizmek

  Yazıyı temize çekmek. Kopya çekmek.

• Tedavi amacıyla şişe, vantuz, sülük vb.ni uygulamak

  Bardak çekmek.

• Bir yerden bir şeyi yukarı doğru almak

• Görüntüyü bir aletle özel bir nesne üzerine kaydetmek

  Fotoğraf çekmek. Film çekmek.

• Taşıma gücü olmak

  Bu araba 500 kilodan çok yük çekmez.

• Öğütmek

  Kahve çekmek.

• Protesto, poliçe, çek vb. düzenleyip yürürlüğe koymak

• Hoşa gitmek, sarmak

• Kaçan ilmeği örmek

  Çorap çekmek.

• Masrafını karşılamak, ikramda bulunmak

  Beni Konya Lezzet Lokantasına götürdü, âlâ bir öğle yemeği çekti. - Halide Edip Adıvar

• Bir duyguyu içinde yaşatmak

  Ona yanıyorum, onun hasretini çekiyorum. - Refik Halit Karay

• Yürütmek, sürmek

  Aheste çek kürekleri mehtap uyanmasın. - Yahya Kemal Beyatlı

[-e]

• Bir kimse ailesinden birine herhangi bir bakımdan benzemek

  Yeğeninin ona çeken tek yanı yoktur. - Tarık Buğra

• Bir şeyin içyüzünü anlamak amacıyla bir kimseyi sıkıştırmak

  Sorguya çekmek.

[-e]

[-i]

• Herhangi bir anlama almak

  Bak, sözümü nereye çekti!

[-e]

[-i]

• Örtmek, giymek

  Yorganınızı başınıza çeker ve uykunuza devam edersiniz. - Refik Halit Karay

[-e]

[-i]

• Dişi hayvanı çiftleşmek için erkeğin yanına götürmek

• Yol, ay sürmek

  Sevmediğim ayların çoğu otuz bir çeker, uzundur. - Burhan Felek

[nesnesiz]

• Daralıp kısalmak

  Kumaşı yıkayınca çekti.

• Asmak

  Açıkta durduk. Demir attık. Kayığa tehlike bayrakları çektik. - Halikarnas Balıkçısı

• Boya, badana vb. sürmek

• Yollamak

  Çektikleri telgrafı babasıyla annesi, bakalım, alabilecekler mi? - Attila İlhan

• Bir şeyi emip dışarıya çıkarmak

  Tulumba, suyu iyi çekiyor. Baca iyi çekiyor.

• Hamur vb. iyice pişmiş duruma gelmek

[fizik]

• Bir cisim, belli bir yakınlıktaki başka bir cismi kendisine yaklaşmaya zorlamak, itmek karşıtı

[teknik]

• Vericiden gelen dalgaları algılayarak televizyon, radyo, telefon vb. aygıtlarla bağlantı kurmak

[argo]

• İçki içmek

  Çok kimse rakısını bağında çekiyordu. - Falih Rıfkı Atay

Ata Sözleri ve Deyimler

• çek! (veya çek arabanı!)
• çekeceği olmak
• çekip almak
• çekip çevirmek
• çekip gitmek
• çekip vurmak
• çekiver kuyruğunu

[-i]

• Ayak uzatarak birisini düşürmek

• Yolundan çevirmek, engel olmak, engellemek

  En tutulmaz penaltıları çeler ama bazen de bakarsın, bacak arasından en olmayacak golleri yerdi. - Haldun Taner

• Örtü vb.ni örtünüp iki ucunu bağlamak

• Bir şeyin kenarını verev veya çapraz kesmek, çalmak

[spor]

• Topa gidiş yönünü değiştirecek biçimde vurmak

[mecaz]

• Kendi yanına çekmek, beğenisini, sevgisini kazanmak

  Gönlümü çelen bir söz söyle.

[mecaz]

• Düşünce ve davranış birbirini tutmamak, birbirine ters düşmek

  Bu sözünüz deminkini çeliyor.

[isim]

[halk ağzında]

• Buğday ve başakla karışık iri saman