[isim]

• Yetişkin adam, bay, er kişi

  Erkekler tekaüt olunca çocuğa dönüyorlar. - Reşat Nuri Güntekin

• İnsan, hayvan ve bitkilerin dişiyi dölleyecek cinsten olanı

  Erkek arıların takatleri kesilmeye başlar, bir bir dökülür, ölür giderler. - Tarık Buğra

• Koca

  Kadın erkeğini uğurladı.

[biyoloji]

• Sperma oluşturan organizma

[sıfat]

[mecaz]

• Sözüne güvenilir, mert

[sıfat]

• Girintili ve çıkıntılı olarak bir çift oluşturan nesnelerden çıkıntılı olanı

[sıfat]

• Sert, kolay bükülmez

  Erkek demir, erkek bakır.

Ata Sözleri ve Deyimler

• erkeğin kalbine giden yol midesinden geçer
• erkek arslan arslan da dişi arslan arslan değil mi?
• erkek gibi
• erkek koyun kasap dükkânına yaraşır
• erkek olmak
• erkek sel, kadın göl

[sıfat]

• Tadı acımtırak, ekşimsi ve buruk olan

[-e]

• Erişmek

  Nereden geldiğini anlamadığı bir ataklığa ermişti. - Necati Cumalı

• Kavuşmak

• Yetişip dokunmak

  Eli tavana ermek.

[nesnesiz]

• İnsan veya bitki büyüyüp gelişmek, yetişmek

[nesnesiz]

• Ürün olgunlaşmak

  Arpalar erdi de gelin, girdik yolmaya - Halk türküsü

[nesnesiz]

[din bilgisi]

• Kendini Tanrı yoluna vermiş kimse insanüstü kutsal bir aşamaya erişmek

Ata Sözleri ve Deyimler

• erdiğine erer, ermediğine taş atar

[isim]

• Tahıl unundan yapılmış hamurun fırında, sacda veya tandırda pişirilmesiyle yapılan yiyecek, nan, nanıaziz

  Odayı, tatlı, sıcak bir kızarmış ekmek kokusu bürümüş. - Yusuf Ziya Ortaç

[mecaz]

• İnsanı geçindirecek iş, kazanç

  Biz iyi kötü tiyatroya bağlamışız ekmeğimizi. - Necati Cumalı

[halk ağzında]

• Yemek, aş

  Ekmeği bizde yiyelim mi? Allah ne verdiyse. - Tarık Buğra

Ata Sözleri ve Deyimler

• ekmeği ekmekçiye ver, bir ekmek de üste ver
• ekmeğin büyüğü, hamurun çoğundan olur
• ekmeğinden etmek
• ekmeğinden olmak
• ekmeğine göz koymak (veya dikmek)
• ekmeğine yağ sürmek
• ekmeğini çıkarmak
• ekmeğini eline almak
• ekmeğini kana doğramak
• ekmeğini kazanmak
• ekmeğini taştan çıkarmak
• ekmeğini yemek
• ekmeğiyle oynamak
• ekmek aslanın ağzında
• ekmek çarpsın!
• ekmek elden su gölden
• ekmek istemez su istemez
• ekmekle oynayanın ekmeğiyle oynanır
• ekmek öpmek
• ekmekten kaşık olur ama her yoğurdun hakkına değil

[-i]

• Bir bitkiyi üretmek için toprağa tohum atmak veya gömmek

• Toprağı ekip biçmek için kullanmak

  Ancak senede otuz dönüm ekebiliyor. - Memduh Şevket Esendal

[-e]

• Serpmek

  Yemeğe biber ekmek.

[mecaz]

• Bir şeyin başlamasına yol açacak sebepleri hazırlamak

  Fesat tohumları ekenler kötü insanlardır.

[argo]

• Birini uydurma bir sebeple bırakıp gitmek, savuşmak, atlatmak

  Lale ile Günnur kendilerini ektiğim için müthiş içerlemişler. - Haldun Taner

[argo]

• Parayı boşuna harcamak, ziyan etmek

[argo]

• Yarışta geçmek

Ata Sözleri ve Deyimler

• eken biçer, konan göçer
• ekip biçmek
• ekmeden biçilmez
• ekmediği yerden biter
• ek tohumun hasını, çekme yiyecek yasını

[isim]

[eskimiş]

• Soyluluk, ululuk, büyüklük, asalet

• Bağış olarak verme, iyilik, cömertlik, eli açıklık, lütuf

  Bir başka kerem beklemez artık gelecekten. - Yahya Kemal Beyatlı

Ata Sözleri ve Deyimler

• kerem buyurun (veya eyleyin)
• kerem etmek

[isim]

• Bele dolayarak toka ile tutturulan, kumaş, deri veya metalden yapılan bel bağı

  Nihat elinde tuttuğu kemeri denize fırlatıp attı. - Peyami Safa

• Etek, pantolon vb. giysilerin bele gelen bölümü

• Emniyet kemeri

[sıfat]

• Tümsekli

  Kemer burun.

[anatomi]

• Kemiklerden oluşan yay biçimindeki yapı

  Kaş kemeri. Damak kemeri. Ayak kemeri.

[jeoloji]

• Katmanlı kayaçlarda bir kıvrımın kabarık tepe yeri, tekne karşıtı

[mimarlık]

• İki sütun veya ayağı birbirine üstten yarım çember, basık eğri, yonca yaprağı vb. biçimlerde bağlayan ve üzerine gelen duvar ağırlıklarını, iki yanındaki ayaklara bindiren tonoz bağlantı

  Büyük bir camiydi bu. Minareleri, kubbeleri, kemerleri ve parmaklıklı pencereleri filan hepsi tamamdı. - Oğuz Atay

[eskimiş]

• Özellikle yolculukta kullanılan, üzerinde altın, para yerleştirmeye yarar gözleri olan meşin kuşak

Ata Sözleri ve Deyimler

• kemer (veya kemerini) sıkmak
• kemeri dolu olmak

[isim]

• Antalya iline bağlı ilçelerden biri

• Burdur iline bağlı ilçelerden biri

[isim]

[halk ağzında]

• Gübre, tezek

• Deride kalınlaşmış kir tabakası

• Başta olan kepek

Ata Sözleri ve Deyimler

• kemre bağlamak

[isim]

[halk ağzında]

• Samanlık, odunluk, hayvan yemi deposu veya ahır

[isim]

[bitki bilimi]

• Henüz olgunlaşmamış ekşi üzüm

  Hüseyin Ağa, aşağıda koruk sıkmış, buğulu bardaklarla geldi. - Yusuf Ziya Ortaç

[sıfat]

• İçi boş (kabuklu meyve)

[isim]

• Bir tehlike veya tehlike düşüncesi karşısında duyulan kaygı, üzüntü

  Yarı çocuk kalbimde korku, kapıya yaklaştıkça büyüyor. - Yusuf Ziya Ortaç

• Kötülük gelme ihtimali, tehlike, muhatara

  Yollarda korku kalmadı.

[ruh bilimi]

• Gerçek veya beklenen bir tehlike ile yoğun bir acı karşısında uyanan ve coşku, beniz sararması, ağız kuruması, solunum ve kalp atışı hızlanması vb. belirtileri olan veya daha karmaşık fizyolojik değişmelerle kendini gösteren duygu

Ata Sözleri ve Deyimler

• korku dağları bekler (veya aşırır)
• korkudan çıldırmak
• korku düşmek
• korkunun ecele faydası yoktur
• korku saçmak
• korku salmak
• korkusundan altına etmek (veya kaçırmak veya yapmak)
• korku vermek
• korkuya kapılmak
• korkuya kesmek

[sıfat]

• Kromdan yapılmış veya kromla kaplanmış

  Kolundaki krome saate göz attı. - Refik Halit Karay

[isim]

• Genellikle elçilik postasını yerine ulaştırmakla görevli kimse

• Posta, kargo, mektup vb. gönderileri alıcıya ulaştıran kimse

• Uçakla gönderilen mektup, koli veya havale

• Düzenli olarak ticari bir hizmet gören taşıt

[isim]

[argo]

• Gençlere göre yaşlı anne, baba

  Bizim moruk ertesi güne devrisi der de ondan dilim alışmış. - Sait Faik Abasıyanık

• Yaşlı erkek

[isim]

[bitki bilimi]

• Afrika'da yetişen, kerestesi parlak, öz odunu mor, dış odunu pembe renkli bir ağaç (Aucoumea)

[isim]

• Yemek yeme, karın doyurma işi

  Yemekten sonra gocuğuna sarar yatırırdı beni. - Necati Cumalı

• Yenmek için pişirilip hazırlanmış yiyecek, aş, taam, ekmek

  Yemekten sonra lokantalı vagondan birer de kahve getirttiler. - Memduh Şevket Esendal

• Günün belli saatlerinde yenilen besin

• Konuklara yiyecek verilerek yapılan ağırlama

  Pek protokolcü olduğu için yemek sessiz geçiyordu. - Falih Rıfkı Atay

Ata Sözleri ve Deyimler

• yemek çıkarmak
• yemek seçmek
• yemek vermek
• yemek yemek

[-i]

• Ağızda çiğneyerek yutmak

  Adam o kadar çabuk yiyor ki hizmetçi ekmek yetiştiremiyor. - Burhan Felek

• Aşındırmak, kemirmek, oymak, delmek

  Neclâ onun böyle kendinden geçercesine çalıştığını gördükçe üzüntüden tırnaklarını yiyor. - Haldun Taner

• Isırmak

  Sivrisinekler çocuğun kollarını yemiş.

• Batmak, çizmek, kaşındırmak, dalamak

• Hoşa gitmeyen kötü bir duruma uğramak, tutulmak

  Kendini topladı ama fena yerinden gagayı yedi sanırım... - Memduh Şevket Esendal

[nesnesiz]

• Hakkı olmayan ve kendisine yasak edilmiş bulunan bir şeyi kabul etmek

  Haram yemek. Rüşvet yemek.

• Harcamak, tüketmek, bitirmek

  Mirası sen yedin, zahmeti ben çekiyorum diye latife ediyordu. - Memduh Şevket Esendal

• Yasal yoldan cezalandırılmak

• Birine alacağını vermemek, ödememek

  Bu adam benim yüz bin liramı yedi.

• Başkasının parasını harcamak

  Dalkavuklar çok parasını yemişler.

[nesnesiz]

• Harcanmak, kullanılmak, sarf edilmek

  Yapımına başlanan bu yapı günde 5 ton çimento yiyor.

[mecaz]

• Sürekli üzmek, tedirgin etmek

  Bu dert beni yiyor.

[argo]

• Gücünü kırmak, perişan etmek, mahvetmek

[argo]

• Kandırmak

  Bizi yemek, sana mı kaldı.

Ata Sözleri ve Deyimler

• yediği naneye bak!
• yediği önünde, yemediği ardında
• yedikleri içtikleri ayrı gitmemek
• yedirip içirmek
• ye kürküm ye!
• yemeden içmeden
• yeme de yanında yat
• yiyip bitirmek
• yiyip içmek