[isim]

• Aratmak işi

[isim]

[halk ağzında]

• Büyük heybe

[nesnesiz]

• Çoğalmak

  O zaman bedava binme olasılığı artardı. - Ayla Kutlu

• Harcandıktan sonra bir miktar geri kalmak

  Kumaş arttı. Yemek arttı.

• Değeri yükselmek, fazlalaşmak

[-e]

[-i]

• Bir şeyin içine, üstüne veya yanına, niteliğini değiştirmek veya niceliğini artırmak için başka bir şey eklemek, karıştırmak

  Sirkeye su katmak.

• Bir araya getirmek

  Fadime, bu yavru bolluğu arasında kuzuları çocuklara ve çocukları kuzulara katarak en olgun bir saadet içinde yaşamış. - Halide Edip Adıvar

• Birlikte göndermek

  Kafileye muhafız katmak.

[halk ağzında]

• Döllenmeyi sağlamak için erkek hayvanı dişinin yanına salmak

[isim]

• Birbiri üzerinde bulunan yassıca maddelerin her biri, tabaka

[jeoloji]

• Altında veya üstünde olan kayaçlardan gözle veya fiziksel olarak az çok ayrılabilen, kalınlığı 1 santimetreden az olmayan tortul kayaç birimi, tabaka

[toplum bilimi]

• Bir toplum içinde makam, şöhret, meslek vb. bakımdan ayrılan topluluklardan her biri, tabaka

[isim]

• Tartmak işi

[spor]

• Güreşte rakibi kucağa alıp ayağını yerden kesme

[isim]

• Başörtüsü, yemeni

Ata Sözleri ve Deyimler

• tartma tartmak

[-i]

• Dil yardımıyla bir şeyin tadının nasıl olduğunu anlamak

• Bir şeyden az miktarda yemek veya içmek

  O meşhur beyaz şaraplarını tattık. - Haldun Taner

[mecaz]

• Duymak, hissetmek

  Yaşamın her acısını tatmış.

[isim]

• Arıtmak işi

[isim]

• Akıtmak işi, isale

  Oğlunun o eciş bücüş burnunun dikine gitmeye başladığı günlerde, tüm ilgisini ve sevgisini büyük kızına akıtmaya başlamıştı. - Elif Şafak

• Hayvanların, özellikle atların alınlarında bulunan ve burunlarına doğru uzanan beyaz leke

• Un, süt, yağ, yumurta, şeker veya pekmezle yoğrularak cıvık bir duruma getirilen hamurun kızgın sac üzerinde pişirilmesiyle yapılan bir tatlı türü

[halk ağzında]

• Enli bilezik

[-i]

• Bir değer karşılığında bir malı alıcıya vermek

  Geniş arazisini parselleyip sattı. - Tarık Buğra

[nesnesiz]

[mecaz]

• Kendinde olmayan bir şeyi var gibi göstermek, taslamak

[mecaz]

• Bir kimse, kendini veya başkasını olduğundan daha önemli, yetkili ve değerli göstermek

[mecaz]

• Bir çıkar karşılığında bir şeyi gözden çıkarmak, feda etmek

[argo]

• Bir yolunu bularak birinden ayrılmak

  Yanımdakini satamazsam size gelemeyeceğim.

Ata Sözleri ve Deyimler

• satıp savmak

[-i]

• Elde bulundurmak, ele almak

  Kucağında kundaklı bir çocuk tutuyordu. - Ömer Seyfettin

• Ele geçirmek, yakalamak

  Evvela bu terbiyesiz köpeği tuttu, bağladı. - Ömer Seyfettin

• Avlamak

  Dalyan işletiyorum, tuttuğumuz balığı tekrar denize döküyoruz. - Refik Halit Karay

• Yanında bulundurmak, alıkoymak

  Siz gelinceye kadar çocuğu ben tutarım!

• Hürriyetinden yoksun bırakıp bir yere kapamak, tevkif etmek

  Vahşidir, hiçbir zaman onu kafeste tutmak mümkün değildir. - Sait Faik Abasıyanık

• Kaplamak

  Tabanı otuz, otuz beş metre kadar tutan bir eşkenar üçgen biçimindedir. - Tarık Buğra

• Kırağı, çiğ veya kar bir yüzeyde görünür durumda olmak, kalmak

  Şu yağan kar bir tutsun, seyreyle sen ertesi gün çocukları. - Sait Faik Abasıyanık

• Denetimi ve yetkisi altına almak

• Desteklemek, birinden yana çıkmak

• Benimsemek, beğenmek

  Ama öylelerini de çevresinde kimse sevmemiş, tutmamıştır. - Tarık Buğra

• Gereğini yapmak, yerine getirmek

  Verdiği sözü tutmuş, vaktinde gelmişti.

• Uygun gelmek, çelişmez olmak

  Bir talih eseri olarak ondan gelen cevap benim kendi bulduklarımı tuttu. - Reşat Nuri Güntekin

• Kapatmak, sarmak

• Hizmetine almak veya kiralamak

  Burada bir kat tuttum. Yazı geçireceğim. - Peyami Safa

• Bir işe herhangi bir anlayışla girişmek

  Yapıyı geniş tuttu.

• Beddua, dua, ah vb. etkisini göstermek, gerçekleşmek, yerine gelmek, varmak

  Avradın ilenci tutarsa senin iki gözün kör olacak. - Memduh Şevket Esendal

• Ulaşmak, varmak

  Hayvanlar, Bağdat Caddesi'ni tutmuş, çalakamçı ilerliyor. - Sermet Muhtar Alus

• Para toplamı ...-e varmak, değeri olmak

  Aldığım şeyler bin lira tuttu.

[halk ağzında]

• Uğramak

  Vapur İzmir'i tutmayacakmış.

• Herhangi bir durumda bulundurmak

  Seksen bir yaşında da olsa çalışmak insanı zinde tutuyor. - Haldun Taner

• Varsaymak, farz etmek

  Haydi tutalım babasının bir günahı vardı, çekti. - Memduh Şevket Esendal

[-e]

[-i]

• Hedef olarak almak

  Taşa tutmak.

[-e]

[-i]

• Alacağa veya vereceğe saymak

  On bin lirayı borcunuza tuttum.

[-e]

[-i]

• Yaklaştırmak

  Biraz toz olsa mendilini burnuna tutar. - Abdülhak Şinasi Hisar

• Kullanmak

  Yaşmak tutmak. Ustura tutmak.

• Bağlamak

  Sütler kaymak tutar tutmaz ordayım. - Bekir Sıtkı Erdoğan

[nesnesiz]

• Beklenen sonucu vermek

  Toprağa atılan her tohum bir ümittir. Tohum ya tutar ya tutmaz. Ya yeşerir ya yeşermez. - Şevket Rado

[nesnesiz]

• İş görebilmek

  Eli ayağı tutsun, açlıktan ölmesin, yeterdi ona. - Tarık Buğra

[nesnesiz]

• Sürmek, zaman almak

  Bu iş iki saat tuttu.

[nesnesiz]

• Yapışarak veya sokularak çıkmaz olmak

  Boya tutmadı. Çivi iyi tuttu.

• Bir şeyi kullanması için uzatmak

  Kucaklaşma sahanlıkta başlar ve ayakkabılarını çıkarıp karısının tuttuğu terliklerini giyene kadar Serdar'ın kolları boynunda kalır. - Tarık Buğra

• Sunmak

  Konuklara şeker tutmak.

• İşgal etmek

• İzlemek

  Tepeden inince Değirmendere'ye hâkim bir iz tutacaksınız. - Refik Halit Karay

• Bırakmamak

  Baba sesini çıkarmadı hatta öksürüğünü bile galiba tuttu. - Peyami Safa

• Sarmak, bürümek

  Hey başları duman tutmuş dağlar, hey! - Halk türküsü

• Asılmak, kuvvetlice sarılmak

  Üç kişi tutarlarmış da onu pencerenin önünden çekemezlermiş. - Peyami Safa

• Bir kimsenin yerini almak

  Bak azizim, dedim, ben senin yerini tutamam. - Yakup Kadri Karaosmanoğlu

• Otobüs, vapur, uçak vb. hasta etmek

• Herhangi bir durumda kalmasını sağlamak

  Kapıyı açık tutmayın.

• Bir yerde kalmasını sağlamak

• Bir sanat eseri geniş ilgi görmek

  Eğer piyes tutar da alkışlanırsa bir yazara yakışacak bir kıyafet giymeliydim. - Cahit Uçuk

• Biriktirmek, tasarruf etmek

  Sen metelik tutuyorsun gibi geliyor bana. Ay başına kadar bana ödünç versene. - Memduh Şevket Esendal

• Askerlikte, bankacılıkta durdurmak, blokaj

• Başlamak

  Kadınların başında gördüğünüz bürümcükten, iç çamaşırlarından tutunuz da entarilik kaba pamuklulara kadar hepsi Osmanlı malı idi. - Falih Rıfkı Atay

• Bir şey düşünmek

  Herkes aklından bir sayı tutsun.

[spor]

• Takım oyunlarında karşı takımdaki bir oyuncuyu yakından izlemek, markaja almak

Ata Sözleri ve Deyimler

• tut kelin perçeminden
• tut ki
• tuttuğu altın olsun
• tuttuğu dal elinde kalmak
• tuttuğunu koparmak

[isim]

• Adatmak işi

[isim]

[eskimiş]

• 7,692 kilogram olan ağırlık ölçü birimi

  Şu güzelim zeytinin batmanını on sekiz mangıra bile almıyorlar. - Nabizade Nâzım

[isim]

• Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan illerinden biri

[nesnesiz]

• Bir sıvının üstündeyken içine gömülmek

  Sonra hani bir gemimiz batmıştı. - Sait Faik Abasıyanık

• Dünya'nın dönüşü dolayısıyla Güneş, Ay ve yıldız ufkun altına inmek

  Güneş renksiz bulutlar altında batıyordu. - Ömer Seyfettin

• İflas etmek

• Kirlenmek

  Üstüm başım battı.

[-e]

• Saplanmak

  Ayağına yolda diken batmıştı. - Osman Cemal Kaygılı

[-e]

• Tedirgin etmemesi gereken şeyler tedirgin etmek

  Bazı kimselere para batar, sarf edecek yer ararlar.

[-e]

• Hoşa gitmeyen bir duruma uğramak

  Abdi Bey'in sabırsız, çabuk parlamaya yatkın mizacına karısının tevekkülü ve sakinliği fena hâlde batıyor. - Attila İlhan

• Yok olmak

[-e]

• Çökmek

  İçeriye batmış gözleri kadına dikilmişti. - Sait Faik Abasıyanık

[mecaz]

• Daha kötü bir duruma uğramak

[mecaz]

• Yıkılmak, egemenliği sona ermek

  Bizans kurulduğundan battığı tarihe kadar 1125 sene geçmişti. - Yahya Kemal Beyatlı

[-e]

[mecaz]

• Dokunmak, incitmek

  Onun her sözü bana batar.

Ata Sözleri ve Deyimler

• batan geminin malları bunlar
• battı balık yan gider

[isim]

• Ilıtmak işi

[isim]

• Okutmak işi

  Ertesi gün onu okutmaya başlayacağını, adam edeceğini müjdeledi. - Halide Edip Adıvar