[isim]

• Soğuğa karşı omuzlara, başa, sırta veya boyna alınan örtü, bürgü

  Belinde ince bir ceylan postu, sırtında ağaç liflerinden örülmüş kaba bir atkı vardı. - Ahmet Hikmet Müftüoğlu

• Bazı kadın ayakkabılarında ve çocuk patiklerinde ayağın üstünden geçen, yandan iliklenen ince uzun parça

• Kapı ve pencerelerin yapımında üst tarafa konan ağaç, taş veya beton destek, üst eşik

• Dokuma tezgâhlarında mekikle enine atılan iplik, argaç

[halk ağzında]

• Büyük yaba

[isim]

• Düşünme, anlama ve kavrama gücü, us

• Öğüt, salık verilen yol

  Bu aklı size kim verdi.

• Düşünce, kanı

  Şimdiki aklım olsaydı bu dükkânın yerine aç bir kahve! - Ahmet Kutsi Tecer

[ruh bilimi]

• Bellek

  Hâlâ aklımda o tufan yağmuru. - Cahit Sıtkı Tarancı

Ata Sözleri ve Deyimler

• akıl akıldan üstündür
• akıl akıl, gel çengele takıl
• akıl alır gibi değil
• akıl almak
• akıl almamak
• akıl bırakmamak
• akılda kalmak
• akıldan çıkarmak
• akıldan çıkmak
• akıl danışmak
• akılda tutmak
• akıl durdurmak
• akıl erdirememek (veya ermemek)
• akıl erdirmek
• akıl ermek
• akıl etmek
• akıl havsala almamak
• akıl için yol (veya tarik) birdir
• akıl işi değil
• akıl kişiye sermayedir
• akılları pazara çıkarmışlar, herkes yine kendi akılını almış (veya akıllar gelin olmuş, herkes kendininkini beğenmiş)
• akıl öğretmek
• akıl para ile satılmaz
• akıl sır ermemek
• akıl terelelli (olmak)
• akıl var, izan (veya mantık veya yakın) var
• akıl vermek
• akıl yaşta değil baştadır
• akıl yürütmek
• akla (veya akıllara) durgunluk (veya şaşkınlık) vermek
• akla fenalık vermek
• akla gelmek
• akla gelmemek
• akla gelmeyen başa gelir
• akla hayale gelmemek
• akla sığar gibi
• akla sığmamak
• aklı almamak
• aklı başa yaş getirir
• aklı başına gelmek
• aklı başından gitmek
• aklı başka yerde olmak
• aklı bir (veya beş) karış yukarıda (veya havada) olmak
• aklı bir yerde olmak
• aklı bokuna karışmak
• aklı çıkmak
• aklı dağılmak
• aklı durmak
• aklı ermek
• aklı fikri bir şeyde olmak
• aklı gitmek
• aklı kalmak
• aklı karışmak
• aklı kesmek
• aklı kesmemek
• aklıma gelen başıma geldi
• aklına bir şey gelmek
• aklına bir şey gelmesin
• aklına düşmek
• aklına esmek
• aklına geleni işleme, her ağacı taşlama
• aklına geleni söylemek
• aklına geleni yapmak
• aklına gelmek
• aklına getirmek
• aklına getirmek
• aklına koymak
• aklına koymak
• aklına mukayyet olmak
• aklına sığdırmak
• aklına sığmamak
• aklına şaşayım (veya şaşarım)
• aklına takmak
• aklına turp sıkayım
• aklına tüküreyim
• aklına uymak
• aklına yatmak
• aklına yelken etmek
• aklında kalmak
• aklından çıkarmamak
• aklından çıkmak
• aklından geçirmek
• aklından geçmek
• aklından zoru olmak
• aklında olsun (veya kalsın!)
• aklında tutmak
• aklını (bir şeyle) bozmak
• aklını başına almak (veya toplamak veya devşirmek)
• aklını başından almak
• aklını başka yere vermek
• aklını çalmak
• aklını çelmek
• aklını devşirmek
• aklını kaçırmak
• aklını karıştırmak
• aklını kullanmak
• aklının ayarını bozmak
• aklının bir köşesine yazmak
• aklının köşesinden geçmemek
• aklının terazisi bozulmak
• aklının ucundan bile geçirmemek
• aklını oynatmak
• aklını peynir ekmekle yemek
• aklını şaşırmak
• aklını takmak
• aklını yormak
• aklınla bin yaşa
• aklın süzgecinden geçirmek
• aklın yolu birdir
• aklı sonradan gelmek
• aklı takılmak
• aklı yatmak
• aklı zıvanadan çıkmak

[isim]

• Kalabalık bir şeyin arkası kesilmeyen bir geliş durumunda olması

  Adayı bir rençper akını doldurmuştu. - Sait Faik Abasıyanık

• Düşman topraklarına tedirgin etme, yıldırma, çapul vb. amaçlarla toplu olarak yapılan baskın

  Bin atlı akınlarda çocuklar gibi şendik / Bin atlı o gün dev gibi bir orduyu yendik - Yahya Kemal Beyatlı

[spor]

• Gol atmak veya sayı yapmak amacıyla karşı takımın sahasına doğru genellikle topluca girişilen hücum

Ata Sözleri ve Deyimler

• akın etmek

[isim]

[edebiyat]

• Kazak ve Kırgız Türklerinin saz şairlerine verdiği ad

[isim]

• Kına ağacının kurutulmuş yapraklarından elde edilen, saç ve elleri boyamakta kullanılan toz

  Altın tas içinde kınam ezildi / Gümüş tarak ile zülfüm düzüldü - Halk türküsü

Ata Sözleri ve Deyimler

• kına (veya kınalar) yakmak (veya koymak veya sürmek veya vurmak veya yakınmak veya yakılmak)
• kına gibi

[isim]

• Otuz dokuzdan sonra gelen sayının adı

• Bu sayıyı gösteren 40 ve XL rakamlarının adı

[sıfat]

[matematik]

• Dört kere on, otuz dokuzdan bir artık

Ata Sözleri ve Deyimler

• kırk basmak
• kırk bir (buçuk) kere maşallah!
• kırk dereden su getirmek
• kırk evin kedisi
• kırk gün günahkâr, bir gün tövbekâr
• kırk gün taban eti, bir gün av eti
• kırkı (veya kırkları) karışmak
• kırkı çıkmak
• kırkından sonra at olup da kuyruk mu sallayacak
• kırkından sonra azanı teneşir paklar
• kırkından sonra azmak
• kırkından sonra saza başlayan kıyamette çalar
• kırkından sonra saz çalmak
• kırk kapının ipini çekmek
• kırk tarakta bezi olmak
• kırk yıl kıran olmuş, eceli gelen ölmüş

[isim]

[coğrafya]

• Yeryüzündeki altı büyük kara parçasından her biri, ana kara

  Avrupa kıtası.

[askerlik]

• Askerlerin bir komutanın emrinde bir araya gelmesinden oluşan birlik

  Trakya'da, Anadolu'dan gelecek yeni kıtalara intizar edilmektedir. - Falih Rıfkı Atay

[edebiyat]

• Dörtlük

  Abdülkadir Efendi'nin yazdığı tarih kıtasını aynen buraya geçirmekte bir fayda yok. - Burhan Felek

[eskimiş]

• Parça, tane

  İki kıta mektup.

[isim]

• Üzüm, incir, erik vb. meyvelerin alkolle mayalanarak damıtılmasıyla elde edilen içki, aslansütü, imamsuyu

  Mollanın ağzından sert bir rakı kokusu çıkıyordu. - Ömer Seyfettin

[isim]

• Çoğunlukla evlenen veya nişanlanan birine armağan olarak verilen küpe, bilezik, yüzük, zincir gibi şeylerin tümü

• Kadınların ziynet eşyası, asım takım

  Abuk sabukluktan bir çizgi yaratan giysileri, ilginç takılarıyla çağdaş bir efsaneydi. - Murathan Mungan

[dil bilgisi]

• Adın başka bir kelime ile ilgi kurmak üzere aldığı durum eki

  Türkçede -i, -e, -de, -den, -in ekleri birer takıdır.

[dil bilgisi]

• Cümleler ile kelimeler arasında ilişki kurmaya yarayan kelimeler

  Türkçede ile, göre birer takıdır.

[isim]

• Üzerine herhangi bir şey asmaya yarar nesne

  Durumu hiç değilse bir süre kurtarmak için giysiyi bir askıya takıp duvardaki çiviye astım. - Ayla Kutlu

• Elbise, gömlek, tişört, ceket gibi elbiselerin kırışmadan düzgün bir biçimde elbise dolabına asılması için insan omzu biçiminde tasarlanmış, bazılarının altında pantolon asmak için düz bir çıta, bazılarının her iki kenarında etek asmak için çengel bulunan alet, elbise askısı

• Pantolon veya giysilerin düşmesini önlemek için omuzdan aşırılan bağ

• Artırma, eksiltme vb. resmî iş ilanlarının ilgili daire duvarında belli bir zaman süresince asılı durması

• Hastanelerde kırık kol veya bacakların asılarak tutturulduğu araç

• Çay, kahve taşımaya yarar kahveci tepsisi, fener

• Saklanmak için tavana asılmış dizi veya hevenk

  Üzüm askısı. Ayva askısı.

• Yeni yapılan yapıların çatısına, ev sahibi tarafından usta için veya düğün arabalarına düğün sahibi tarafından arabacı için armağan olarak asılan kumaş

• Gelinin odasına asılan süs

• Kadınların kullandığı altın dizisi veya zincirli mücevherat

• Düğünlerde geline yakınları tarafından takılan hediye

• İpek böceğinin kozasını sarması için yanına konulan çalı çırpı

• Saz şairleri arasında yapılan deyiş yarışında üstün gelene verilmek için duvara asılan kumaş, tabanca vb. ödül

Ata Sözleri ve Deyimler

• askıda bırakmak
• askıda kalmak
• askı olmak
• askıya almak
• askıya çıkarmak
• askıya çıkmak

[isim]

• Akma işi

[fizik]

• Hava, su vb. akışkan maddelerin veya elektrik yüklerinin belli bir yönde akışı, yer değiştirmesi, cereyan

  Gecenin hummalı sessizliği kulaklarında yüksek voltajlı bir elektrik akımı gibi vınlıyordu. - Attila İlhan

• Sanatta, siyasette, düşünce hayatında ortaya çıkan yeni bir görüş, yöntem, hareket, cereyan, tarz

  Gerçekçilik akımı.

[coğrafya]

• Debi

[sıfat]

• Boyu, uzunluğu az olan, uzun karşıtı

  Kısa boylu Japon cinsi bile sporla üç parmak uzadı. - Ahmet Haşim

• Az süren, uzun olmayan

  Türk milleti en kısa zaman içinde yeni harflerle okumaya, yazmaya başladı. - Etem İzzet Benice

• Ayrıntısı çok olmayan

  Kısa bilgi. Kısa yazı.

[isim]

• Kısa olan şey

  Uzun lafın kısası.

[zarf]

• Kısaca, kısaltarak

  Kısa konuştu.

Ata Sözleri ve Deyimler

• kısa günün kârı
• kısa günün kârı az olur
• kısa kes Aydın havası olsun
• kısa kesmek
• kısa tutmak

[isim]

[coğrafya]

• Özellikle dağlık yörelerde bir yamacın güneş ışınlarına, güneye veya kuzeye karşı konumunu belirleyen, bunun sonucu olarak da doğal şartlarını tespit eden durumu

  Bu dağın bakısı güneye doğrudur.

• Denetleme

[halk ağzında]

• Fal

[isim]

• Adam öldürme suçu, cinayet

[sıfat]

• Dar

  Sıkı bir kemer.

• İyice sıkıştırılmış, doldurulmuş, tıkız, gevşek olmayan

  Sıkı bir denk.

• Zorlu, güçlü ve etkili

  En sıkı ve katı bir merkeziyet sistemi, bugün diğer faaliyet merkezlerini bloke edebilir. - Burhan Felek

• Dikkatli, titiz ve göz yummadan uygulanan

  Ankaralılarla münasebetlerinde her zaman sıkı bir ahlak ve seviye kontrolüne tabi tutuldu. - Yakup Kadri Karaosmanoğlu

• İlkelerine çok bağlı, hoşgörüsü olmayan, katı

• Yoğun

  Samsun'a geldiğimi ve kendisiyle daha sıkı temasta bulunmak istediğimi bildirdim. - Atatürk

• Cimri

[zarf]

• Sıkıca, iyice

  Sıkı giyinmek.

[isim]

• Disiplin

[isim]

• Zorlayıcı durum

  Sıkıya gelmemek. Sıkıyı görünce kaçtı.

[isim]

• Ağızdan dolma ateşli silahlarda, barut ve kurşunun üstünden namluya sokulup bastırılan bez ve kâğıt parçaları vb. şeylerin tümü

  İlk sıkıyı babam attı. - Samim Kocagöz

• Güçlü ve çabuk, hızlı

  Karabalçıklı çiftliği, kasabadan sıkı yürüyüşle bir saat çeker. - Reşat Nuri Güntekin

Ata Sözleri ve Deyimler

• sıkı basmak
• sıkıdan geçirmek
• sıkı durmak
• sıkı tutmak
• sıkıya almak
• sıkıya gelmek
• sıkıysa

[isim]

• Bazı hastalıkları tedavi etmek amacıyla bir bez üzerine yayılıp deri üzerine uygulanan, beden ısısıyla vücuda yapışan eczalı parça

  Hardal yakısı.

Ata Sözleri ve Deyimler

• yakı açmak
• yakı yakmak (veya vurmak)