[isim]

[tarih]

• Tarikattan olanların barındıkları, ibadet ve tören yaptıkları yer, dergâh

  Hemen her ev yarı saray ve yarı tekke gibi bir şeydi. - Abdülhak Şinasi Hisar

• İşsiz güçsüz kimselerin buluşup sığındıkları yer

[argo]

• Esrar içilen üstü kapalı yer

[argo]

• Hapishane

  Bakıyorum, tekke sana yaramış, dedi. Ne zaman çıktın? - Tahsin Yücel

Ata Sözleri ve Deyimler

• tekkeyi bekleyen çorbayı içer

[nesnesiz]

• Bir işi yapmak

  Şemsi, sıra düştükçe emlak komisyonculuğu ediyordu. - Haldun Taner

• `İyi, kötü` zarflarıyla birlikte davranmak

  İyi ettiniz de geldiniz.

[-i]

• Bulmak, erişmek

  Hemşerileri gelir, kemençe gibi bir çalgıyla sabahı ederlerdi. - Refik Halit Karay

[-i]

[-den]

• Birini bir şeyden yoksun bırakmak

• Eşit değer kazanmak

  İki iki daha dört eder.

• Herhangi bir değerde olmak

  Kira dâhil olduğu hâlde aylık masrafımız tam beş lira ediyordu. - Ömer Seyfettin

• Kötülükte bulunmak

  Ah, iki bardak süt sen bana neler ettin? - Sait Faik Abasıyanık

[-e]

• Küçük veya büyük abdestini yapmak

  Çocuk altına etti.

[eskimiş]

• Demek, söylemek

  Emrah eder düştüm dile / Bülbül figan eder güle - Erzurumlu Emrah

Ata Sözleri ve Deyimler

• edememek
• eden bulur, inleyen ölür
• etme (veya etme yahu)
• etmediğini bırakmamak (veya komamak)
• etme eyleme
• ettiği hayır, ürküttüğü kurbağaya değmemek
• ettiğini bulmak (veya çekmek)
• ettiğini yanına bırakmamak
• ettiği yanına (kâr) kalmak
• ettiğiyle kalmak

[isim]

• Tahıl unundan yapılmış hamurun fırında, sacda veya tandırda pişirilmesiyle yapılan yiyecek, nan, nanıaziz

  Odayı, tatlı, sıcak bir kızarmış ekmek kokusu bürümüş. - Yusuf Ziya Ortaç

[mecaz]

• İnsanı geçindirecek iş, kazanç

  Biz iyi kötü tiyatroya bağlamışız ekmeğimizi. - Necati Cumalı

[halk ağzında]

• Yemek, aş

  Ekmeği bizde yiyelim mi? Allah ne verdiyse. - Tarık Buğra

Ata Sözleri ve Deyimler

• ekmeği ekmekçiye ver, bir ekmek de üste ver
• ekmeğin büyüğü, hamurun çoğundan olur
• ekmeğinden etmek
• ekmeğinden olmak
• ekmeğine göz koymak (veya dikmek)
• ekmeğine yağ sürmek
• ekmeğini çıkarmak
• ekmeğini eline almak
• ekmeğini kana doğramak
• ekmeğini kazanmak
• ekmeğini taştan çıkarmak
• ekmeğini yemek
• ekmeğiyle oynamak
• ekmek aslanın ağzında
• ekmek çarpsın!
• ekmek elden su gölden
• ekmek istemez su istemez
• ekmekle oynayanın ekmeğiyle oynanır
• ekmek öpmek
• ekmekten kaşık olur ama her yoğurdun hakkına değil

[-i]

• Bir bitkiyi üretmek için toprağa tohum atmak veya gömmek

• Toprağı ekip biçmek için kullanmak

  Ancak senede otuz dönüm ekebiliyor. - Memduh Şevket Esendal

[-e]

• Serpmek

  Yemeğe biber ekmek.

[mecaz]

• Bir şeyin başlamasına yol açacak sebepleri hazırlamak

  Fesat tohumları ekenler kötü insanlardır.

[argo]

• Birini uydurma bir sebeple bırakıp gitmek, savuşmak, atlatmak

  Lale ile Günnur kendilerini ektiğim için müthiş içerlemişler. - Haldun Taner

[argo]

• Parayı boşuna harcamak, ziyan etmek

[argo]

• Yarışta geçmek

Ata Sözleri ve Deyimler

• eken biçer, konan göçer
• ekip biçmek
• ekmeden biçilmez
• ekmediği yerden biter
• ek tohumun hasını, çekme yiyecek yasını

[sıfat]

• Bir bölümü olmayan, noksan, natamam

  Bu kitap eksik, baş tarafı yok.

• Mükemmel olmayan, kusurlu, muallel, sakat

• Az

[isim]

• İhtiyaç duyulan şey

  Aynı zamanda, eski dönem edebiyatımızın sohbet ve mülakat türlerinde boşluk olan eksiğini tamamlıyordu. - Ahmet Kabaklı

Ata Sözleri ve Deyimler

• eksik çıkmak
• eksik doğmak
• eksik etmemek
• eksik gelmek
• eksik olma!
• eksik olmamak
• eksik olmasın
• eksik olsun

[-i]

• Bir şeyi güç uygulayarak ileri götürmek

  Erzak yüklü arabayı arkadan iten iki uşak, sırtı tırmandılar. - Halide Edip Adıvar

• Kapı, pencere vb.ni güç uygulayarak açmak veya kapamak

  Yavaşça kapıyı itti, elinde yoğurt bakracıyla girdi. - Halide Edip Adıvar

• Bulunduğu yerden aşağı düşürmek

  Suya itmek. Havuza itmek.

• Sürüklemek, sevk etmek

  Bu oğlanı amcama itmek doğru değil, bir ara gönlünü almalı. - Ahmet Ümit

[fizik]

• Bir cisim, belli bir yakınlıktaki başka bir cismi kendisinden uzaklaşmaya zorlamak, çekmek karşıtı

  Aynı cins elektrikli iki cisim birbirini iter.

[isim]

• Bir şeye duyulan eğilim, arzu, şevk

  Yanıma yaklaşan gölge, o eski şarkıyı gerçek bir istekle tekrarlıyordu. - Çetin Altan

• Yerine getirilmesi başkasından istenilen şey, meram, talep

  Bu adamın istekleri bitmiyor.

[dil bilgisi]

• İstek ve niyet kavramı veren isteme kipi

  Göreyim, göresin, göre.

[ruh bilimi]

• Belirli bir gereksinimi karşılayacağı düşünülen nesne veya duruma karşı duyulan özlem, arzu

Ata Sözleri ve Deyimler

• istek (veya isteğini) uyandırmak
• istek duymak

[isim]

• Bir şey enlemesine veya boylamasına kesildiğinde ortaya çıkan yüzey

  Ağacın kesiti.

• Bir toplumun bölümü, kesim

• Ayırıcı özellikleriyle belirlenen süreç

  Bu süreç, bu çok önemli yaşam kesiti bilinmez olarak kalacak. - Selim İleri

[matematik]

• Bir cisim düz olarak kesildiğinde ortaya çıkan düzlemin biçimi, makta

  Bir kürenin her kesiti daire biçiminde olur.

[isim]

• Ağaç, taş, metal vb.ni yontmaya yarayan, bir ucu keskin çelik araç

• Demir ve sac kesmek için üzerine çekiçle vurularak yürütülen keskin araç, tırnak

• Pulluk gövdesi önüne takılan ve toprağı kesip ayıran, bıçak veya disk biçiminde çelikten yapılmış pulluk parçası

[sıfat]

• Kesilmiş olan, maktu

  Biri saçları kesik, gözleri ayrık, dişleri dökük fakat çok dinç ve güzel bir nineydi. - Halide Edip Adıvar

• Kesilerek bozulmuş olan

  Kesik süt.

• Kısa

[isim]

• Çökelek

[isim]

• Gazete, dergi vb.nden kesilmiş yazı, kupür

  İçinde bir gazete kesiği var. - Falih Rıfkı Atay

[isim]

• Kesilmiş olan yer

  Parmağındaki kesikler.

• Aralıklı

  Derinlerden gelen kesik düdük sesleri arasında, evimin ve çocuklarımın çığlığını yakalamak için bir hayli uğraştım. - Necip Fazıl Kısakürek

[spor]

• Takım kadrosuna alınmamış (oyuncu)

[argo]

• Parası olmayan

[argo]

• Tutkun, hayran

[isim]

[halk ağzında]

• Tarla, bağ ve bahçe çevresine açılan hendek

[isim]

• Bel, çapa veya sabanın topraktan kaldırdığı iri parça

• Tezek

• Çimen yapmak için üzerindeki otuyla birlikte çıkarılmış çayır parçası

[isim]

[anatomi]

• İnsanın ve omurgalı hayvanların çatısını oluşturan türlü biçimdeki sert organların genel adı

  Kemikten bir tahta gibi gıcırdayarak Nihat yerinden kalktı. - Peyami Safa

[sıfat]

• Bu sert organdan yapılmış

  Kemik tarak.

Ata Sözleri ve Deyimler

• kemiğine (veya kemiklerine) kadar
• kemiğini kurutmak
• kemik atmak
• kemik gibi
• kemiklerini kırmak
• kemikleri sayılmak
• kemikleri sızlamak

[isim]

• El veya otomatik dokuma tezgâhlarında atkı veya argaç denilen ve enine olan iplikleri, uzunlamasına olan arışların arasından geçirmeye yarayan masuralı araç

• Oya yapmakta kullanılan, kemik, ağaç veya plastikten, iki ucu sivri, arasından iplik geçecek bir yarığı bulunan küçük araç

[spor]

• Genellikle karın kaslarının güçlendirilmesi için yapılan beden hareketi

[gök bilimi]

• Uzay gemisi

Ata Sözleri ve Deyimler

• mekik atmak
• mekik dokumak
• mekik gibi

[isim]

[eskimiş]

• Madenî para

• Madenî paralara vurulan damga

[isim]

[halk ağzında]

• Hayvanları bağlamak için yere çakılan demir veya ağaç kazık

[isim]

• Mevlevi dervişlerinin giydikleri yüksek ve tepesi düz keçe külah

  Onun peşi sıra, hepsi de babamın eski müridi olan altı derviş göründü; sikkeler, tennureler, destegüller kuşanmış olarak. - Elif Şafak

[isim]

[halk ağzında]

• İnce bulgur

[isim]

• Olmakta olan bir şeyin birdenbire durarak kesilmesi, durgu

[eskimiş]

• Bozukluk

[eskimiş]

• İnme, felç

Ata Sözleri ve Deyimler

• sekte vermek
• sekte vurmak
• sekteye uğramak
• sekteye uğratmak